کتابخانه سیدالشهدا
شنبه 15 اردیبهشت 1397 :: نویسنده : شیربندی

مهم‌‌ترین مباحث این کتاب‌‌ها عبارت است از: تحریفات در عاشورا، حماسی بودن قیام امام حسین علیه‌السلام، عنصر تبلیغ در قیام آن حضرت، عنصر امر به معروف و نهی از منکر در قیام امام حسین علیه‌السلام، شعار‌های عاشورا، تحلیل آن واقعه و ماهیّت آن، ریشه‌‌های تاریخی حادثه کربلا، نقد بر کتاب شهید جاوید و حسین ...

نام کتاب: حماسه حسینی

مؤلف: شهید مرتضی مطهری

فوت مؤلف: 1358 شمسی

زبان: فارسی

نوع: تحلیلی – تاریخی

درجه‌ی اعتبار: معتبر

موضوع: تحریف‌‌‌ستیز

مشخصات نشر: چاپ اوّل، تهران و قم، انتشارات صدرا. 3 ج، 318+281+418 ص، رقعی.

توضیح:

مطهری از برجستگان عالم اندیشه اسلامی است. وی در قریه‌ی فریمان در نزدیکی مشهد متولد شد و در نوجوانی به حوزه علمیه این شهر و پس از چند سال به حوزه علمیه قم رفت. این دوران زمانی بود که رضاشاه بر حوزه‌‌‌های علمیه فشار وارد می‌‌کرد و تنها اندکی از فوت حاج شیخ عبدالکریم حائری مؤسس حوزه علمیه قم می‌‌گذشت. مطهری مدت 15 سال در قم و در محضر بزرگانی چون آیت‌‌الله بروجردی، امام خمینی و هم‌چنین سید محمدحسین طباطبایی فیلسوف عالیقدر جهان اسلام گذرانید.

مطهری به سال 1331ش به تهران آمد و در مدرسه مروی به تحقیق مشغول شد و سه سال بعد به عنوان استاد دانشگاه در دانشکده الهیات و معارف اسلامی آغاز بکارکرد. فعالیت‌‌های سیاسی مطهری بطور جدی با قیام 15 خرداد 1342ش آغاز شد.

چند بار زندان و بازداشت در کارنامه فعالیت‌‌های وی ثبت شده است که اولین آن 15 خرداد 42 بود. مطهری در رهبری مذهبی هیئت‌‌‌های مؤتلفه اسلامی هم شرکت داشت. وی در سال 1346 به اتفاق جمعی دیگر در تأسیس حسینیه ارشاد نقش مهمی بر عهده گرفت و پس از بروز مشکلاتی با دیگر اعضاء در مسجدالجواد، مسجد جاوید و ارک تهران به فعالیت‌‌های خود ادامه داد. مطهری در شرایط به ثمر رسیدن نهضت اسلامی از معتمدین و مشاورین اصلی امام خمینی بود و از سوی ایشان در تشکیل شورای انقلاب عهده‌دار مسئولیت‌‌هایی گشت. وی سرانجام در سال 1358 از سوی گروه تروریستی فرقان که گرایشات افراطی ضد روحانی داشتند، ترور شد.

استاد شهید مرتضی مطهری با دغدغه خاص به بررسی موضوعات اسلامی با دید نوین و جدیدی می‌‌پرداخت، از جمله‌ی این دغدغه‌‌‌ها حادثه و حماسه‌ی مهم کربلا می‌‌باشد که با آن‌که ایشان نتوانستند در مورد آن کتاب مدونی را بنویسند ولی در سخنرانی‌‌‌ها و یادداشت‌‌‌های خود بر این مطلب تأکید بسیار می‌‌ورزیدند و لذا جمعی از دوست‌داران اهل بیت علیهم‌السلام درصدد جمع‌آوری این سخنان و نوشته‌‌‌ها برآمدند.

کتاب «حماسه حسینی» مشتمل بر سخنرانی‌‌‌‌ها و یادداشت‌‌‌های استاد مطهری درباره امام حسین علیه‌السلام است که از حدود سال 1347 تا 1356 (1388-1397ق) ایراد و نوشته شده و تاکنون سی نوبت به چاپ رسیده است. این کتاب تاریخ‌نگاری نیست، بلکه تحلیل تاریخ است و در آن به جنبه درس‌آموزی و الگوگیری از قیام امام حسین علیه‌السلام و لزوم پیراستن آن از تحریفات تکیه و تأکید شده است. از آن‌جا که استاد مطهری، خود، عهده‌دار فراهم کردن این کتاب نشده بود و فرصت تجدیدنظر در مطالب آن را پیدا نکرده بود و مطالب آن را با تفاریق گفته و نوشته بود، مسامحاتی در کتاب یافت می‌شود. با این وصف، نکاتی جدید و ارزشمند در کتاب وجود دارد و لذا آن را در شمار منابع مهم می‌توان قلمداد کرد.

جلد اوّل کتاب درباره‌ی تحریفات در عاشورا، حماسی بودن قیام امام حسین علیه‌السلام و عنصر تبلیغ در قیام آن حضرت است. در جلد دوم به عنصر امر به معروف و نهی از منکر در قیام امام حسین علیه‌السلام پرداخته و بر آن تأکید بسیار شده است. آن‌گاه از شعار‌های عاشورا، تحلیل آن واقعه و ماهیّت آن سخن رفته است. جلد سوم شامل یادداشت‌‌های نویسنده است که پاره‌‌ای از آن‌ها جهت آمادگی برای سخنرانی نوشته شده و در واقع، مواد خام سخنرانی‌‌هایی است که ایراد شده و در جلد اوّل و دوم به چاپ رسیده است. در این جلد، از جمله، به ریشه‌های تاریخی حادثه کربلا پرداخته شده و نقد گونه‌‌ای بر کتاب شهید جاوید و حسین علیه‌السلام وارث آدم درج گردیده است.

در لابه‌لای کتاب نکاتی ارزنده و آموزنده وجود دارد؛ از جمله این‌که به وفور تحریفات در واقعه عاشورا اشاره و کتاب روضة‌الشهداء و اسرارالشّهاده و محرق‌القلوب مخدوش دانسته شده است. نکته دیگر درباره‌ی قیام امام حسین علیه‌السلام است که علل آن، امتناع امام از بیعت با یزید، پذیرش دعوت مردم کوفه و امر به معروف و نهی از منکر شمرده شده است. در جایی از کتاب اشاره شده که کربلا ضمن این‌که «نمایشگاه جنایت» است، «نمایشگاه روحانیت و معنویت» نیز است، «ولی اهل منبر کمتر به این جنبه توجه دارند». بنابراین کربلا باید به گونه‌‌ای معرّفی شود که امام حسین علیه‌السلام و ابوالفضل و زینب قهرمان آن شمرده شوند، نه شمر و سنان. (ج 3، ص 73). هم‌چنین گفته شده است که امام حسین علیه‌السلام سه گونه شهادت دارد: «شهادت تن» به دست یزیدیان، «شهادت شهرت و سمعه» به دست خلفا و بویژه متوّکل و «شهادت هدف» به دست «اهل منبر» و از این سه گونه شهادت، «سومی بزرگ‌ترین مرحله شهادت است». (ج 3، ص 75). از دیگر نکات کتاب این است که گفته شده مکتب امام حسین علیه‌السلام نه تنها «مکتب گناهکارسازی» نیست، بلکه از مکتب صالح‌سازی هم برتر است و «مکتب مصلح‌سازی» است. (ج 3، ص 76).

کتاب یاد شده با همین عنوان در جلد هفدهم مجموعه آثار استاد مطهری چاپ شده است. (چاپ اوّل: تهران و قم، انتشارات صدرا، 1377). هم‌چنین این کتاب ذیل عنوان الملحمة الحسینیة به عربی ترجمه شده است که این خود بر اهمیت کتاب می‌‌فزاید. البته در این چاپ به نام مترجم آن تصریح نشده است. (چاپ سوم: قم، المرکز العالمی للدراسات الاسلامیة، 1413ق). ذکر این نکته الزامی است که چون خود شهید مطهری این کتاب را ننوشته‌‌اند و لذا ممکن است کاستی‌‌‌هایی نیز مشاهده شود، ولی باز هم از ارزش‌‌‌های کتاب نمی‌‌توان به سادگی عبور کرد.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :